• introductie

• geschiedenis van de mode

• waar en hoe?

• verslaglegging

Introductie

Het woord “mode” betekent in het Frans “manier” of “wijze”, maar heeft een totaal andere betekenis gekregen als we kijken naar mode als kunstvorm. Je zou kunnen zeggen dat “manier” er nog steeds in zit als we het beschouwen als “manier van kleden”.  Mode is een modern fenomeen als verschijnsel, ook al hebben mensen zich altijd op een bepaalde “manier” gekleed.

Geschiedenis van de mode

Ieder land en iedere cultuur heeft zo z’n eigen voorschriften van hoe mannen en vrouwen gekleed gaan. Tegenwoordig zien we haast geen klederdracht meer in West-Europa, maar nog niet zo lang geleden had iedere provincie in Nederland z’n eigen klederdracht. Deze dracht is ontstaan uit een combinatie van praktisch gebruik (denk aan klompen) en decoratie (de gouden versiersel op de kap).

Van generatie op generatie werd deze kleding gedragen. Er was eigenlijk geen enkele sprake van mode, het was een soort uniform.

De kleding die men droeg hoorde bij de sociale klasse waartoe men behoorde. Eeuwenlang hebben aristocratische dames zich gekleed in lange zijden jurken. Hoe aristocratischer de dame, hoe prijziger de stof waarvan haar jurk was gemaakt.

Grote en belangrijke verschillen in kleding stijl zien we pas aan het begin van de twintigste eeuw, als de industrie zich heeft ontwikkeld en de commercie zijn intrede doet en de wereld gewend raakt aan wat snellere veranderingen.

Een aantal veranderingen is van groot belang geweest voor de dames mode. Heren mode ontwikkelt zich veel langzamer: het is pas een jaar of tien geleden dat pak-dragende mannen de strijd aan zijn gegaan met de stropdas! 

Grote veranderingen

Sommige gebeurtenissen uit het verleden hebben een grote impact gehad op de mode. Na de eerste Wereldoorlog, waarin vrouwen voor het eerst zelfstandig mochten (lees: moesten) werken en zodoende een eigen inkomen hadden, wilden de meeste vrouwen niet meer terug achter het fornuis. Jonge, ongetrouwde vrouwen hadden een baan en omdat ze financieel onafhankelijk waren, deden ze waar ze zin in hadden: work from 9-5, spend from 5-9. Er werd heel wat afgefeest en het was duidelijk dat deze vrouwen een juk van zich af hadden gegooid. Zij uitten dat onder andere door het korset, dat tot dan toe door vrouwen werd gedragen uit te gooien, hun haren kort te knippen en hun rokken drastisch in te korten tot net onder de knie.

Na de Tweede Wereldoorlog ging de emancipatie van de vrouw nog iets verder. Tijdens de oorlog was het vrouwen toegestaan geweest te werken in een broek, maar na de oorlog moest deze weer uit. Er waren wel al vrouwen geweest die zich in mannenkleding hadden gehuld: de Franse schrijfster George Sand, de toneelspeelster Sarah Bernhard en ook Marlene Dietrich, de Duitse actrice die bekend stond om haar vrouwelijkheid, mocht graag een broek dragen en een sigaar roken. Deze vrouwen waren echter wel uitzonderingen, want het was in de negentiende eeuw voor vrouwen verboden zich in mannenkleding te hullen. Het zou nog tot de jaren ’60 van de vorige eeuw duren dat vrouwen massaal broeken gingen dragen. 

Seksuele revolutie

De jaren ’60 brachten niet alleen een meer androgyne look voor vrouwen, maar ook meer seksuele vrijheid. “Baas in eigen buik” was de slogan die vrouwen het recht verleende abortus te plegen. Zo’n belangrijke sociale gebeurtenis ging gepaard met uiterlijke veranderingen. De Engelse mode- ontwerpster Mary Quant bedacht de minirok, hetgeen insloeg als een bom. De rokken gingen ver omhoog en iedereen sprak er aanvankelijk schande van. De Engelse mannequin die de minimode showde was de graatmagere Twiggy. Zij was misschien wel de eerste die een echt “roll model” was: honderden meisjes stierven de hongerdood in een poging net zo dun te worden als Twiggy.   Een aantal jaren later werd zelfs de “hotpants” geintroduceerd. De “hotpants” waren geen lang leven beschoren, want het was met name in de winter niet erg praktisch om alleen een ultrakorte broek aan te hebben.

Relax

Het kan heel vermoeiend zijn om altijd in je mooiste kleding rond te lopen en daarom is het in sommige bedrijven goede gewoonte geworden zich casual te kleden op vrijdag. Het resultaat was dat alles meer casual werd. Sommige mensen kwamen een decennium geleden helemaal niet meer uit hun “Australian” trainingspak. De moderne trend is echter wel geworden dat ook nette kleding meer casual is geworden.

Prinses Máxima in haute couture	Prinses Máxima casual

Modehuizen

De huidige situatie in de mode is nogal merkwaardig, in die zin dat er geen eenduidig beeld is, maar dat jongeren zich kleden volgens de mode van de groep waar ze bij willen horen. De grote modecentra zijn nog steeds Parijs, Milaan, Londen en New York.  Ieder jaar, of liever ieder seizoen, worden daar de grote merken geshowd. Dat wat op de catwalk te zien is, is zeker niet altijd wat men op straat kan verwachten het volgende seizoen. De grote designers houden zich bezig met kleding die bijna niemand zich kan permitteren. De afgelopen jaren echter, proberen sommige designers, zoals Stella McCartney en Victor en Rolf , de kloof te dichten door sporadisch hun kleding aan te bieden bij H&M zodat hun kleding ook voor jonge mensen bereikbaar is.

Uniforme dracht: van bedrijfskleding tot spijkerbroek

In Engeland heerst de gedachte dat mensen die dezelfde kleding dragen meer aan elkaar gelijk zijn. Dat is de reden waarom jonge mensen op school een schooluniform moeten dragen. Een snelle enquête leert dat jonge mensen in Nederland graag vrij zijn in de keuze van hun kleding, een belangrijk onderdeel van de zoektocht naar een eigen identiteit. Het is dan ook zeer merkwaardig om te constateren dat de vale spijkerbroek, teken van verzet tegen de gevestigde orde in de zestiger jaren van de vorige eeuw, niet meer weg te denken is uit ons straatbeeld. Is er hier sprake van een uniform of gewoon van moderne klederdracht?

een artikel over spijkerbroeken in de Volkskrant van 8 juli 1972

Waar en hoe?

Als je geïnteresseerd bent in mode en je wilt er iets meer over weten dan zijn er een aantal mogelijkheden:

• Je zoekt op het internet naar modetentoonstellingen

• Je gaat naar het Groninger Museum
  
  

• Je gaat naar Antwerpen naar het MoMu
  
  

• Je gaat naar het Limburgs Museum
  
  

Verslaglegging

Mode leent zich uitstekend voor een fotoreportage. Als je met je camera op pad gaat, maak dan ook foto’s van mensen die naar mode kijken en observeer wat zij dragen en welk soort mens zij zijn.

Heel leuk zou zijn als je wat mensen zou kunnen interviewen over wat zij van mode vinden en of ze het belangrijk vinden in hun leven.

Succes!!!

contact: